Chúng ta đã quá quen với việc mạng Wi-Fi có mặt ở hầu hết mọi nơi, cho phép chúng ta kết nối INTERNET một cách thuận tiện và tốc độ cao mà không cần dây cáp mạng cũng như các thủ tục thiết lập phức tạp. Vậy thực sự Wi-Fi là gì? Hoạt động của nó như thế nào? Cũng như làm sao để tối ưu mạng Wi‑Fi, nâng cao trải nghiệm khi chơi game, làm việc, cùng ESCOM tìm hiểu ngay dưới bài viết này nhé!
Wi-Fi là gì? Lịch sử phát triển của Wi-Fi
Wi-Fi là tên gọi chung cho một nhóm các giao thức mạng không dây cho phép các thiết bị điện tử hiện đại, chẳng hạn như điện thoại, laptop và nhiều thiết bị IoT khác, kết nối không dây với bộ định tuyến hỗ trợ Wi-Fi để truy cập Internet.
Các giao thức Wi-Fi dựa trên bộ tiêu chuẩn IEEE 802.11 dành cho mạng cục bộ được tạo ra và duy trì bởi Ủy ban Tiêu chuẩn LAN/MAN của Viện Kỹ thuật Điện và Điện tử (IEEE) (IEEE 802). Giao thức Wi-Fi đầu tiên được phát hành vào năm 1997, cung cấp tốc độ kết nối lên tới 2 Mbps.
Kể từ đó, nhiều thế hệ Wi-Fi đã được ra mắt, mỗi thế hệ đều cung cấp tốc độ vượt trội hơn thế hệ trước. Ví dụ, thế hệ mới nhất, Wi-Fi 7, cung cấp tốc độ kết nối lên đến 46 Gbps, một con số không tưởng so với thế hệ đầu tiên.
Kết nối Wi-Fi đa thiết bị
Wi-Fi hiện nay xuất hiện ở khắp nơi, từ doanh nghiệp đến quán cà phê vỉa hè, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng về nó. Nhiều người cho rằng Wi-Fi là viết tắt của “Wireless Fidelity”, nhưng thực tế không phải vậy.
Wi-Fi không phải là từ viết tắt, mà là một tên thương hiệu do công ty Interbrand đặt theo yêu cầu của tổ chức Wi-Fi Alliance, nhằm thay thế tên kỹ thuật phức tạp IEEE 802.11b.
Việc hiểu sai xuất phát từ khẩu hiệu quảng cáo “Wireless Fidelity” được sử dụng trong giai đoạn đầu, cùng với một số thông tin truyền thông chưa chính xác, khiến nhiều người nhầm lẫn cho đến nay.
Cách hoạt động của sóng Wi-Fi
Tương tự như radio bán dẫn truyền thống, mạng WiFi truyền tải thông tin qua không khí bằng sóng radio, một loại bức xạ điện từ có bước sóng trong phổ điện từ dài hơn ánh sáng hồng ngoại.
Sóng vô tuyến Wi‑Fi thường có tần số 2.4 GHz hoặc 5 GHz và mới nhất là Wi‑Fi 7 với tần số 6 GHz. Các tần số WiFi này sau đó được chia nhỏ thành nhiều kênh, mỗi kênh có thể được chia sẻ bởi nhiều mạng khác nhau.
Khi bạn tải xuống một tập tin qua mạng WiFi, một thiết bị gọi là bộ định tuyến không dây trước tiên sẽ nhận dữ liệu từ Internet thông qua kết nối Internet băng thông rộng của bạn, sau đó chuyển đổi dữ liệu đó thành sóng radio. Bộ định tuyến không dây sau đó phát ra sóng radio đến khu vực xung quanh, và thiết bị không dây đã khởi tạo yêu cầu tải xuống sẽ thu nhận và giải mã chúng.
Vì WiFi hoạt động dựa trên sóng radio, mạng WiFi có thể bị gián đoạn do nhiễu sóng gây ra bởi các mạng WiFi khác hoặc các thiết bị điện tử khác nhau, bao gồm lò vi sóng, điện thoại không dây, tủ lạnh, tivi, radio bán dẫn hoặc thiết bị Bluetooth.
Để đảm bảo hiệu suất Wi‑Fi tối ưu, các quản trị viên mạng thường dựa vào các công cụ phân tích như WX90 của VeEX hay giải pháp Ekahau để trực quan hóa, quản lý và khắc phục sự cố mạng Wi‑Fi. Các thiết bị này có thể tạo ra bản đồ trực quan toàn diện về mạng WiFi, làm nổi bật các khu vực tín hiệu yếu và tiết lộ các nguyên nhân tiềm ẩn gây nhiễu.
Trong thời đại mạng Wi‑Fi phổ biến hiện nay, một công cụ như vậy là không thể thiếu ngay cả khi thiết lập một mạng gia đình. Đặc biệt với các doanh nghiệp, văn phòng hiện đại ngày nay vốn dĩ ưu tiên tính linh hoạt và tính thẩm mỹ nhưng vẫn yêu cầu cao với tính ổn định của hệ thống mạng thì giải pháp tới từ VeEX WX90 hay Ekahau là vô cùng cần thiết.
Máy đo chuyên dụng cho Wi-FI WX90
Với giao diện màn hình cảm ứng và thân thiện với người dùng như cách sử dụng smartphone ,nên cũng phù hợp với người mới dùng mà không cần phải là một chuyên gia mạng không dây hay bỏ thời gian quá nhiều để tìm hiểu quản trị mạng nhưng vẫn muốn nâng cao chất lượng Wi-Fi xứng đáng với số tiền bỏ ra hằng tháng.
Các thuật ngữ Wi-Fi quan trọng nhất
Giờ đây, khi đã hiểu rõ bản chất của Wi-Fi và định nghĩa phổ biến của nó, chúng ta có thể đi sâu hơn vào những thuật ngữ quan trọng liên quan đến Wi-Fi. Dù chỉ đề cập ở mức cơ bản trong tiêu chuẩn IEEE 802.11, nhưng việc hiểu rõ sự quan trọng của các thuật ngữ này cũng giúp bạn có cái nhìn chính xác hơn về mạng Wi-Fi nhằm nâng cao chất lượng trải nghiệm dịch vụ.
Phổ tần vô tuyến Wi-Fi
Như chúng ta đã đề cập, Wi‑Fi được truyền tải ở tần số 2,4 GHz và 5 GHz. Tại Việt Nam, băng tần 2,4 GHz được chia thành 11 kênh, trong đó các kênh 1, 6 và 11 không chồng chéo nhau. Băng tần 5 GHz được chia thành nhiều kênh hơn, với mỗi quốc gia áp dụng các quy định riêng về các kênh được phép sử dụng.
Phân tích phổ sóng trên máy đo WX90
Sự khác biệt lớn nhất giữa hai dải tần số này là tín hiệu 5 GHz chỉ có phạm vi phủ sóng bằng khoảng một nửa so với tín hiệu 2.4 GHz.
Tệ hơn nữa, nó gặp khó khăn hơn trong việc xuyên qua tường và các vật thể rắn. Mặt khác, băng tần 5 GHz ít bị tắc nghẽn hơn nhiều so với băng tần 2.4 GHz. Đây là một lợi thế rất lớn ở các khu vực đô thị đông dân cư, nơi mạng Wi‑Fi hầu như có mặt ở khắp mọi nơi.
Tiêu chuẩn mạng 802.11
Hầu hết các bộ định tuyến WiFi hiện đại đều hỗ trợ chuẩn mạng 802.11ac, có thông lượng đa trạm ít nhất 1 gigabit mỗi giây và thông lượng liên kết đơn ít nhất 500 megabit mỗi giây (500 Mbit/s).
Nhiều bộ định tuyến WiFi đời cũ chỉ hỗ trợ chuẩn mạng 802.11n, có tốc độ truyền dữ liệu tối đa là 600 Mbit/s, và một số thậm chí chỉ hỗ trợ chuẩn mạng 802.11g, có tốc độ truyền dữ liệu tối đa chỉ 54 Mbit/s.
Vì các chuẩn mạng 802.11 tương thích ngược, nên không có lý do gì để không mua một bộ định tuyến hỗ trợ chuẩn mạng 802.11n trong khi bộ phát mới nhất đã hỗ trợ tới 802.11be – Wi-Fi7 lên tới 46Gbps
Giao thức bảo mật Wi-Fi
Các giao thức bảo mật Wi‑Fi ngăn chặn truy cập trái phép hoặc gây hư hại cho máy tính sử dụng mạng không dây. Giao thức bảo mật không dây cơ bản nhất là Wired Equivalent Privacy (WEP) . Giao thức này được phê chuẩn vào năm 1997 và bị tuyên bố lỗi thời vào năm 2004 do những hạn chế về bảo mật.
Giao thức WEP đã được thay thế bởi Wi-Fi Protected Access (WPA) và Wi-Fi Protected Access II (WPA2) , lần lượt ra mắt vào năm 2003 và 2004.Mới nhất là WPA3 , sử dụng mã hóa mạnh hơn nữa và giảm thiểu các vấn đề bảo mật do mật khẩu yếu gây ra.
Bảo mật là yếu tố rất quan trọng với mạng Wi-Fi
Đặc biệt, ngày nay hầu hết các văn phòng hiện đại đều sử dụng các kết nối Wi-Fi để thuận tiện trong việc hoạt động và tính linh hoạt trong kết nối. Tuy nhiên, đây cũng chính là rủi ro khi việc xâm nhập trái phép vào hệ thống mạng doanh nghiệp trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chính vì thế, việc kiểm tra và nâng cấp bảo mật kết nối mạng không dây cho doanh nghiệp là yêu tố không thể thiếu.
Trong bài viết này, ESCOM đã trình bày những kiến thức cơ bản về mạng Wi-Fi, cũng như một số thuật ngữ quan trọng. Nếu còn thắc mắc cũng như cần hỗ trợ thêm bất cứ gì về các giải pháp mạng Wi-Fi cho doanh nghiệp, hãy comment ngay bên dưới bài viết để ESCOM kịp thời tư vấn và hỗ trợ bạn nhé!
Trong bài viết tới, ESCOM sẽ cùng các bạn tìm hiểu sâu hơn về các thông số kỹ thuật chi tiết, cách khảo sát, thiết kế và tối ưu hệ thống mạng Wi-Fi.
